روغن آرگان چگونه تولید میشود؟

روغن آرگان که به آن برخیها لقب «طلای مایع» هم دادهاند، یکی از ارزشمندترین و شناختهشدهترین روغنهای گیاهی در دنیا است. منبع اصلی آن درختی به نامArgania spinosa است که عمدتا در جنوب غربی کشور مراکش میروید و فقط در همین منطقه به صورت طبیعی رشد میکند. این درخت در جهانی بیابانی و سخت دوام آورده و به همین دلیل محصولش هم خاص و کمیاب است.
روغن آرگان به دلیل داشتن اسیدهای چرب ضروری، ویتامین E و آنتیاکسیدانهای قوی، هم در صنعت زیبایی و مراقبت از پوست و مو و هم در برخی غذاهای سنتی مراکشی کاربرد دارد. در این مقاله مراحل تولید روغن آرگان را بررسی میکنیم.
مرحله اول: برداشت میوه درخت آرگان
اولین قدم در روند تولید روغن آرگان، برداشت میوههای درخت آرگان است. این میوهها اندازهای مشابه با زیتون دارند و وقتی میرسند، از درخت به زمین میافتند. نکته مهم این است که اغلب میوهها از روی زمین جمع میشوند، چون چیدن آنها از روی درخت میتواند به رشد آینده درخت آسیب بزند.
برداشت در فصل تابستان انجام میشود، زمانی که میوهها کاملا رسیدهاند اما هنوز خشک نشدهاند. برداشت این میوهها کار آسانی نیست چون این درختان در زمینهای خشک و صعبالعبور رشد میکنند و باید با دقت و حوصله عمل کرد. در بسیاری از مناطق، این کار را زنان محلی انجام میدهند که تجربه طولانی در این زمینه دارند.
مرحله دوم: خشک کردن و جداسازی پوسته
بعد از جمعآوری میوهها، مرحله خشک کردن میوهها در آفتاب شروع میشود. این کار چند روز طول میکشد تا رطوبت طبیعی میوه گرفته شود و راحتتر بتوان پوسته خارجی آن را جدا کرد.
وقتی میوهها خشک شدند، پوسته بیرونی سخت و گوشتی آنها باید حذف شود. این کار در روشهای سنتی و غربالگری دستی با سنگ انجام میشود. در نسخههای مدرنتر، برخی کارگاهها از دستگاههای مکانیکی برای جدا کردن پوسته استفاده میکنند.
حاصل این جداسازی، هستههای کوچکی است که هنوز یک پوسته سخت در اطرافشان دارند. این پوسته سخت باید شکسته شود تا هستههای روغندار داخلش بیرون بیاید.

مرحله سوم: گرفتن هسته
در سنت دیرینه مراکشی، این بخش از تولید روغن آرگان یکی از سختترین مراحل است. زنان بومی با استفاده از دو سنگ دستی، پوسته سخت اطراف هسته را میکوبند و میشکنند تا هسته روغنی داخلش آزاد شود. این کار نهتنها زمانبر است، بلکه نیازمند مهارت هم هست.
هستههای آزاد شده، همان چیزی هستند که بعدا برای استخراج روغن آرگان استفاده میشوند. بهطور تقریبی، برای تولید یک لیتر روغن آرگان به حدود ۳۶ تا ۴۰ کیلوگرم میوه خشک نیاز است که بعد از جداسازی پوستهها به مقدار خیلی کمتر از هستههای قابل فشردهسازی تبدیل میشود.
مرحله چهارم: تفت دادن یا بدون تفت دادن
در اینجا تفاوتی مهم وجود دارد که باید درک کنید:
- روغن خوراکی آرگان: هستهها را قبل از فشردن بهصورت ملایم تفت میدهند تا طعم و عطر آنها توسعه یابد. این روغن در غذاهای سنتی مراکشی، مانند سالادها یا دیپهایی مثل amlou، استفاده میشود.
- روغن آرایشی (کازمتیک): هستهها بهصورت خام و بدون تفت دادن فشرده میشوند تا ترکیبات مغذی برای پوست و مو حفظ شود.
روغنی که برای مصرف پوستی تهیه میشود، بسیار لطیفتر و بدون رایحه قوی است، در حالی که روغن خوراکی دارای عطر و طعم بیشتری است.
مرحله پنجم: استخراج روغن
حالا که هسته آماده شده، نوبت به استخراج روغن میرسد. این بخش از کار میتواند با سه روش انجام شود:
۱) روش سنتی دستی
در این روش، هستهها را با سنگهای بزرگ یا آسیابهای سنتی خرد میکنند تا یک خمیر نسبتا چسبناک به دست آید. سپس این خمیر را با دست یا ابزاری ساده فشرده میکنند تا روغن از آن بیرون بیاید. این روش صدها سال است که در مراکش انجام میشود، اما بسیار زمانبر است و روغن به دست آمده ممکن است دارای ذرات جامد و آب باشد که نیاز به صافسازی دارد.
۲) روش پرس سرد (Cold Press)
در روشهای مدرنتر، هستهها را آسیاب میکنند و سپس با پرس سرد صنعتی روغن را استخراج میکنند. در این روش نیازی به اضافهکردن آب نیست و روغن بهصورت مستقیم از خمیر هسته خارج میشود. این روش کیفیت روغن را حفظ میکند و باعث میشود ترکیبات مغذی و آنتیاکسیدانها کمتر آسیب ببینند.
بیشتر روغنهای آرگان با کیفیت بالا و تجاری که در بازار جهانی میبینیم، از روش پرس سرد تهیه میشوند، چون کنترل کیفیت بهتر و طعم و عطر ملایمتری دارند.
مرحله ششم: صاف سازی و تصفیه
روغنی که از پرس خارج میشود، ممکن است شامل ذرات کوچک، رسوبات یا مقداری آب باشد. بنابراین، روغن باید صاف و تهنشین شود تا این ناخالصیها جدا شوند.
بسته به چیزی که مشتری نهایی میخواهد—روغن کاملا شفاف یا روغن با اندکی رسوب طبیعی—این روغن ممکن است عبور از فیلترهای دقیقتر یا سانتریفیوژ را هم تجربه کند.
در نهایت، محصولی که به دست میآید در بطریهایی پر میشود که معمولاً تیرهرنگ هستند تا نور مستقیم خورشید آسیب به ترکیبات حساس آن نرساند.
کاربردهای روغن آرگان
روغن آرگان در دو حوزه اصلی کاربرد دارد:
- زیبایی و مراقبت از پوست و مو: بهعنوان یک مرطوبکننده طبیعی، تقویتکننده مو، ترمیمکننده پوست خشک و کاهش چینوچروک شناخته میشود.
- خوراکی: در آشپزی سنتی مراکشی بهعنوان چاشنی سالاد، نان و غذاهای دیگر استفاده میشود و عطر خاص خودش را دارد.
در کنار اینها، روغنهای دیگر هم در بازار توجه مصرفکنندگان را جلب میکنند. برای مثال برای مصارف خانگی یا آشپزی سالم ممکن است به سراغ خرید روغن آفتابگردان یا روغن سیاهدانه بروید. هر دو انتخابهای سالم و متنوعی هستند که در رژیم غذایی و مراقبتهای طبیعی کاربرد دارند.
نکات مهم برای انتخاب روغن آرگان
برای اینکه از ارزش واقعی این روغن استفاده کنید، توجه کنید که:
- روغن خالص و با کیفیت باشد (بدون رقیقسازی با روغنهای ارزانتر).
- روی بطری نوشته باشدcold pressed یا «پرس سرد».
- از برندهایی بخرید که منبعشان مشخص و قابل اطمینان باشد.
در کنار انتخاب روغنهای خاصی مثل آرگان، برای مصرف روزمره و پختوپز سالم، خرید روغن سیاهدانه باکیفیت از یک فروشگاه معتبر میتواند مکمل مناسبی برای سبد غذایی خانواده باشد.
سفارش روغن آرگان اصل از فروشگاه آنلاین درریزان
وقتی صحبت از روغنی مثل آرگان میشود، مهمترین مسئله فقط اسم محصول نیست؛ اصالت، روش تولید و کیفیت واقعی آن است. روغن آرگان اصل باید پرس سرد باشد، بدون افزودنیهای ناشناخته و از منبعی شفاف تامین شده باشد؛ چیزی که متاسفانه در بازار همیشه بهراحتی پیدا نمیشود.
فروشگاه آنلاین درریزان با تمرکز بر عرضه روغنهای طبیعی و باکیفیت، این مسیر را برای مصرفکننده سادهتر کرده است. درریزان محصولات خود را با دقت انتخاب میکند تا روغن آرگانی که به دست شما میرسد، همان چیزی باشد که از یک روغن اصیل انتظار دارید.
اگر به دنبال تجربه واقعی خواص روغن آرگان برای مراقبت از پوست و مو یا استفادههای روزمره هستید، خرید روغن آرگان از یک مرجع تخصصی و قابل اعتماد مثل درریزان میتواند خیال شما را از بابت کیفیت و سلامت محصول کاملا راحت کند.
سخن آخر
روغن آرگان محصولی ارزشمند است که از دل طبیعت و با فرآیندی دقیق و زمانبر به دست میآید. شناخت مراحل تولید آن کمک میکند تفاوت روغن اصل و بیکیفیت را بهتر تشخیص دهیم. اگر این روغن از منبعی معتبر تهیه شود، میتواند نقش مؤثری در سلامت پوست، مو و حتی سبک زندگی طبیعی داشته باشد. انتخاب آگاهانه، همان چیزی است که روغن آرگان را به یک تجربه مفید و ماندگار تبدیل میکند.



